Šta su Vaseljenski sabori?
Vaseljenski sabori su sabori cele Crkve. Koristimo termin vaseljenski da označi celu vaseljenu, odnosno svet.
Zašto su sazivani Vaseljenski sabori?
Crkva se oduvijek suočavala sa izazovima i teškim pitanjima. Sve odluke u Crkvi donosili su Bogom nadahnuti vjernici na čijem čelu su se nalazili najprije apostoli, a kasnije episkopi.
Tako je u praksu Crkve ušlo da se episkopi sastaju sa Crkvenim stariješinama i narodom. Prvi Crkveni sabor je bio još u vrijeme apostola, kada se razmatralo pod kojim uslovima su neznabošci mogli pristupiti hrišćanskoj vjeri. (DAP 15).
Povremeno su sazivani sabori svih episkopa a Crkva nije uvijek prihvatala odluke svih sabora. Pravoslavna Crkva prihvata ukupno 7 vaseljenskih sabora.
Koji su Vaseljenski sabori?
Vaseljenski sabor u Nikeji
Vaseljenski sabor u Nikeji održan je 325. godine. Na njemu je definisan prvi dio simbola vjere i definisan je božanska priroda Sina Božijeg Isusa Hrista. Učestvovalo je oko 300 episkopa, na čelu sa Carom Konstantinom Velikim. Donešeno je 20 kanona. Spomen 29. maja kao i sedme nedelje po Vaskrsu.
Vaseljenski sabor u Carigradu
Vaseljenski sabor u Carigradu održan je 381. godine. Na njemu je definisan drugi dio simbola vjere i božanska priroda Svetoga Duha.
Oko 150 episkopa na čelu sa Carom Teodosijem I. Donešeno je 7 kanona. Spomen je 22. maja i 1. juna.
Vaseljenski sabor u Efesu
Vaseljenski sabor u Efesu je održan 431. godine. Ovaj sabor je definisao Isusa kao Božiju Riječ, a Mariju kao Bogorodicu.
Car Teodosije II, 9 kanona – spomen 9. septembra.
Vaseljenski sabor u Halkidonu
Vaseljenski sabor u Halkidonu održan je 451. godine. Na ovom saboru Hristos je definisan kao savršeni Bog i savršeni čovjek u jednoj ličnosti.
Učestvovalo 630 episkopa na čelu sa Carom Markijanom. Donešeno 30 kanona, spomen 16. jula.
Drugi vaseljenski sabor u Carigradu
Drugi vaseljenski sabor u Carigradu održan je 553. godine. Potvrdio da učenje o Svetoj Trojici.
Oko 165 episkopa na čeku sa Carom Justinijanom. Spomen 25. jula.
Treći vaseljenski sabor Carigradu
Treći vaseljenski sabor u Carigradu održan je 680. godine. Potvrdio je učenje o čovječijoj prirodi Isusa Hrista.
Oko 170 episkopa na čelu sa Carom Konstantinom IV. Donešeno je 102 kanona. Spomen 23. januara i 14. septembra.
Drugi vaseljenski sabor u Nikeji
Drugi vaseljenski sabor u Nikeji održan je 787. godine. Na ovom je istaknuta važnost ikona.
Oko 367 episkopa na čelu sa Caricom Irinom. Donešeno 22 kanona. Spomen 11. oktobra i prve nedelje Vaskršnjeg posta.
Sveti vaseljenski sabori ukupno imaju 190 kanona.
Saborske odluke su donošene u duhu Predanja Crkve i u duhu odluka ranijih Sabora.
Odluke Sabora su bogočovečansko djelo jer kroz Oce Sabora, episkope i njihove predstavnike djeluje isti Duh Sveti koji uzvodi episkope Crkve. Apostolski sabor (DAP 15,28) nije kao ni Vaseljenski Sabor djelo samo ljudsko pošto se u konačnoj saborskoj odluci kaže: „Jer ugodno bi Svetome Duhu u nama…”